CCTV Sisteminin anlamı Kapalı devre televizyon sistemidir. Yani havadan yayın yapmadan kablolu dağıtımla dahili bina içi görüntü yayını anlamına gelir. Kapalı devre kamera sistemleri (CCTV), kameralar ile alınan görüntülerin izlenmesini ve/veya kaydedilmesini sağlayan sistemlerdir. CCTV Sistemleri, temel olarak bir merkezden birden çok yerin görsel olarak kontrol edilmesi ve kayıt tutulması (belgelenmesi) amaçlı kullanılır.

cctv1

Günümüzde “Kapalı Devre Kamera merkezlerinde kameraların güvenlik amaçlı kullanılması son derece yaygınlaştı. CCTV teknolojisindeki gelişmeler sonucunda video ile gözetim, günümüzde mevcut olan en değerli korunma, güvenlik ve yönetim aracı halini almıştır. Mağazalar hırsızları ve dürüst olmayan çalışanları izlemek, asılsız kaza iddialarına karşı kanıt toplamak ve birbirinden yüzlerce kilometre uzaklıkta olabilen mağazalarda sergilenen malları gözetim altında tutmak için CCTV sistemlerinden yararlanmaktadır. İmalatçılar, hükümetler, hastaneler ve üniversiteler ziyaretçilerin ve çalışanların kimliğini tespit etmek, tehlikeli çalışma bölgelerini izlemek, hırsızlığa karşı korunmak ve bina ve park alanlarında güvenliği sağlamak için CCTV sistemleri kullanmaktadır. Teknolojinin mümkün kıldığı ölçüde CCTV sistemleri için yeni kullanım imkanları da doğmaktadır. Korunma ve güvenlik alanındaki faydaları dikkate değerdir.

Ancak, şunu da akılda tutmak gerekir ki CCTV sistemleri kendi başlarına bir koruma sağlamazlar. Sistemi kullanan kişiler onun kapasitesi hakkında bilgi sahibi, kullanımında vasıflı olmalı ve kameraya yakalanan görüntü ve olaylara derhal tepki verebilmelidir.

CCTV Sistemlerinin Kullanım Alanları

CCTV sistemlerinin ihtiyaca göre belli başlı kullanım alanları vardır. Bunların başında güvenlik alanında olan uygulamaları gelmektedir. Bundan başka iş güvenliği ve yönetim aracı olarak kullanımlarda gelir.

Güvenlik Alanındaki Uygulamalar;

  • Satış yapılan alanın, büroların, bina çevresinin, depoların, yükleme bölgelerinin ve oto park garajlarının açıkça izlenmesi suretiyle hırsızlık ve şiddet olaylarının gözlemlenmesi ve kaydedilmesi.
  • Çok sık kullanılmayan hassas alanların (meselâ, gizli kayıtlar, kasalar, vb.) izlenmesi.
  • Veznelerde hırsızlıkların önlenmesi maksadıyla satış noktasındaki istisnai alanların (yazar kasalarda boşlukların, yığılmaların vb.) izlenmesi.
  • Mağazalarda hırsızlık olaylarının gözlemlenmesi ve kaydedilmesi.
  • Hareketli kamera ile pan-tilt ve zoom fonksiyonları programlanarak "devriye" sistemi uygulaması
  • Gizli gözetim uygulanması (hukuken uygulanabilir alanlarda).
  • Bina ve müştemilatına giren ve çıkan kimselerin izlenmesi suretiyle erişimi kontrol altında tutulan yerlerde kontrol sistemleriyle bütünleşik uygulama imkânı.

İş Güvenliği Alanındaki Uygulamalar;

  • Operatörlere hayati ya da sağlık açısından tehlike arz eden ortamlarda (meselâ tehlikeli maddelerin, kimyasal toksinlerin, vb. bulunduğu yerler) iş sahasını görme imkânı sağlamak.
  • Muhtemel kaza alanlarının izlenmesi.
  • Eğitim kurumlarında öğrencilerin ve öğretim kadrosunun güvenliğinin sağlanması amacıyla salon ve koridorların, ortak kullanım alanlarının ya da yüksek risk alanlarının izlenmesi.
  • Güvenlik görevlilerine, polise, itfaiyeye ya da acil sağlık personeline zamanında haber verilmesini sağlayarak bazı kazalarda zarar ve hasarın azaltılması.

Yönetim Aracı Olarak;

  • Personelin eğitimi, raflardaki stokların kontrol edilmesi ve satış alanının, üretim hattının, vb. izlenmesi.
  • Personelin, müşterilerin ve ziyaretçilerin korunması hususunda yönetimin hassasiyetinin gösterilmesi ve muhtemel olumsuz izlenimlerin ve davaların önlenmesi ya da azaltılması.
  • Video görüntülerinin manyetik bantlara ya da sabit diske kaydedilerek olayların Bu bilgi incelenebilir ve daha sonra suçluları yargılanması sırasında delil olarak veya eğitici maksatla kullanılabilir.

CCTV sistemlerinin "sessiz tanıklığı" erişim kontrolü, varlıkların izlenmesi, yangın ihbar sistemleri ve diğer can güvenliği ve genel güvenlik tedbirleri ile bütünlük içinde bir biçimde kullanıldığında ek bir fayda da bu sistemlerin insanlar ve mal varlığı üzerindeki etkilerinin görülebilme ve gözden geçirilme imkânı sağlamaktadır.

Yukarıda görüldüğü gibi CCTV ye olan ihtiyaçlar belirli kalıplar içerisinde kalmamakta ve sürekli değişmekte ve gelişmektedir. İhtiyaçlar çerçevesinde bir CCTV sistemi kurulmaya karar verildiğinde öncelikle işin kapsamı tam olarak çıkarılması gerekmektedir.

Güvenlik Sistemlerinde Kullanılan Kamera Çeşitleri

Günümüzde güvenlik sektöründe kullanılan kameraları türlerine, çalışma prensiplerine ve yapılarına göre gruplandırabiliriz.
Genellikle kameralar besleme gerilimi bakımından 220V veya 12/24V kullanırlar. Renkli veya siyah-beyaz modelleri vardır. Hareketli/sabit – board/metal kasa türleri isteğe bağlı kullanılabilir. Hareketli kameralara hızlı (speed) dome kamera denilir. Ayrıca sabit küçük (mini) dome kamera çeşitleri de vardır. Pan veya pan-tilt motor kullanılarak sabit kameraya hareket verilebilir. Her iki ürünün iç ve dış ortamlarda kullanılan modelleri vardır. PAN&TİLT motorunu kullanabilmek için (lens kontrollü) kontrol ünitesi kullanmak gerekir .

Siyah-Beyaz (S/B) ve Renkli (RGB) Kameralar

cctv2CCTV sistemlerinde standart bir renkli kamera, bir siyah/beyaz kameraya nazaran daha çok ışık ihtiyacı duyar. Siyah/beyaz kameralar ışığın az olduğu ortamlarda bile renkli kameralara oranla daha iyi sonuçlar verir. Tabi ışık ihtiyacı olmayan ortamlarda renkli kameralardan alınan görüntüler siyah/beyaz kameralardan alınanlara oranla daha keskin ve kaliteli olacaktır. Renkli kameralar daha pahalı olmakla birlikte teknoloji ve tasarım alanındaki gelişmeler renkli ve siyah beyaz görüntü izleme cihazları arasındaki maliyet farkını büyük ölçüde azaltmıştır. Bunun sonucunda renkli kameraların kullanımı daha çok artmıştır.

cctv3Renkli sistemler siyah beyaz sistemlerden daha doğal, daha zengin bir görüntü oluştururlar ve operatörün ilgisini uzun bir süre devam ettirmesini sağlayabilirler. Ayrıca, cisimlerin tanınması da daha kolay olur. Örneğin, renkli bir sistemde izleyen kişi kırmızı bir arabayı yeşil bir arabadan kolaylıkla ayırt edilebilir. Oysa siyah beyaz bir sistemde her iki arabada birbirine benzer bir renk tonunda, gri tonda görünecektir. Satış yerlerindeki uygulamalarda da renkli sistemler personelin hırsızları ve üzerlerindeki giysileri daha kolay ve daha etkin biçimde belirlemesine yardımcı olabilir. Renk kesinliği özellikle kumar oynatılan gazinolarda çok önemlidir. Buralarda siyah bir fişle kırmızı bir fiş arasında ayrım yapabilmek demek yüzlerce dolar demektir.

cctv4Renkli kameraların kullanımı giderek artmakla birlikte siyah beyaz kameralar da hâlâ kendilerine özgü bazı avantajlar sunmaya devam etmektedir. Siyah beyaz kameralar renkli kameralardan daha ucuz ve çok az ışık bulunan ortamlar içim daha elverişlidir. Ayrıca, uzun mesafeden iletim süresi siyah beyaz kameralarda renkli kameralarda olduğundan daha kısadır. Işığın az olduğu durumlarda iyi görüntü yakalayabilme yeteneği hem siyah beyaz hem de renkli kameraların maliyetini yükseltmektedir. Kuruluşlar kamera satın almadan önce ışıklandırma maliyeti ile kamera maliyeti arasındaki dengeyi iyi hesaplamalıdır.

 

 

cctv5Day/Night Kameralar;

Adından da anlaşılacağı gibi gündüzleri renkli, hava kararmasından sonra da otomatik olarak S/B konuma geçebilen kameralardır. Hem iç hem dış mekan uygulamaları için idealdir.

 

Yapılarına Göre Kameralar

Sabit Kameralar;

cctv6Güvenlik sistemlerinde genellikle sabit kameralar tercih edilir. Bunun nedeni diğer kamera çeşitlerine ve özelliklerine göre ucuz ve belirlenen bir alanın izlenecek olmasından kaynaklanmaktadır. CCTV kameraları sabit olabileceği gibi hareketli de (PZT) olabilirler.

cctv7Sabit kameralar sabit bir zemin üzerine monte edilirler ve operatörün komutlarıyla hareket ettirilmeleri mümkün değildir. PTZ kameralar ise motorla hareket ettirilir ve sağa, sola, yukarı aşağı hareket edebilir ya da yakın veya uzak çekim için zum yapabilir. Bir kameranın muhafazası kamera ve merceklerini dışarıdan verilecek zararlardan ve çevre koşullarından korur. Ayrıca, kamera tesisatının görünümüne katkıda bulunur ve teçhizatın göze çarpmasını önler. Tüm dış mekân kameralarında bir muhafaza gereklidir.

 

Dome Kameralar

cctv8Kapalı devre kamera sistemlerinde kullanılan sabit kameraların görüş açılarının yeterli olmadığı, geniş alanlarda dome kameralar kullanılır. Birçok PTZ kameralar dome adı verilen koyu renkli pleksiglas muhafazalar içinde saklanmaktadır. Dome kameralar hemen hemen her mağazada ve birçok sınai ve ticari kuruluşta, hastanede, okul ve resmi binada uygulanmaktadır. Bu tip kameralar estetiğe önem verilen yerlerde özellikle rağbet görmektedir.

Dome kameraların başlıca üç avantajı vardır. Bunlar:

  • Caydırıcılık: Dome kameralar şüpheli şahısların kameraların nerede bulunduğunu anlamasını hemen hemen imkânsız hâle getirmektedir. Suç işlemeyi düşünen şahıslar kamera gözetimi altında olup olmadıklarını bu sayede anlayamamaktadır.

  • Ekonomi: Kamera, mercek ve hareket ettirici birimleri bulunan dome kameralar aynı görüntüde ama içi boş süslemelerle gizlenebilmektedir. Sonuçta çok daha az maliyetle, görünürde daha fazla kamera denetimi intibası verilebilmektedir.
  • Estetik görünüm: Açıkta bulunan bir kamera, mercek, hareket ettirme – kaydırma ünitesi ve bunlara bağlanan teller göze hitap etmemektedir. Bir dome kamera daha estetik olmakta ve iş yeri ya da büro ortamının iç tasarımına ters düşmemektedir. Bir dome kamera dome etrafına cilalı ya da buzlu bir cam avize yerleştirmek suretiyle daha da gizlenebilir. Bu yapıldığı takdirde, avize bir güneş  gözlüğü işlevi görmekte ve merceğe ulaşan ışık miktarını azaltarak kamera tarafından yakalanan renk netliğini etkilemektedir.

Otomatik (auto) dome kameralar, pah-tilt kameralara göre çok hızlıdırlar. Bunun yanında 360° sürekli dönmeleri ve montaj kolaylığı, pah-tilt kameralara göre çok avantajlı olmalarını sağlar. Değişik montaj seçenekleri olduğundan hemen hemen tüm mekânlarda rahatlıkla kullanılabilirler. Bina içi ve dışı modelleri vardır.

Dome kameraların montaj tipleri ise şöyledir:

  • Duvara ayakla montaj
  • Drop Ceiling mount: Asma tavana gömme montaj
  • Pendant mount: Tavana ayakla montaj
  • Parapet mount: Harici destekli, ayaklı montaj. Bu tip otomatik dome kamera kullanıldığında ayrıca bir ayak kullanılmalıdır.

Hareketli Kameralar

cctv10Uzaktan kumanda edilerek, yatay ve dikey hareket ettirilen, zum (zoom) ve odaklama (focus) yapılabilen kameralara hareketli kameralar denir. Günümüzde en yaygın olarak kullanılan hareketli kameralar hızlı (speed) dome kameralardır.

Hareketli kameralar çeşitli bölümlerin birleşmesi ile tümleşik olarak kullanılırlar. Bu bölümlerden birisi pan-tilt ünitesidir. Pah-tilt tarama ünitesi, uzaktan kontrol ünitesine bağlanarak kameranın istenilen noktaya yönlendirilmesini sağlar. Kameraya hem yatay hem de dikey hareket vermek için kullanılır.

cctv11Bina içi ve dışı için modeller mevcuttur. 350 derece yatay 90 derece dikey hareket edebilir, dönüş açıları ayarlanabilir, oto-pan yapabilir. Değişik derece/saniye hızında dönebilir, kendisine uyumlu kontrol ünitesi ile kullanılmalıdır. Ayrıca cihaz otomatik olarak (önceden belirlenen tarama açısında) sürekli yatay (sağa-sola) ve dikey (yukarı-aşağı) tarama yapabilir. Bu sistemlerde sağa sola dönme işlevini PAN motorları, yukarı aşağı dönme işlevini TILT motorları yapmaktadır. Sistemin uygulanacağı yere ve ihtiyaca göre sadece pah ya da sadece tilt motoru kullanılarak sistem düzenekleri yapılabilir.

Hareketli kameraları oluşturan bölümlerden bir diğeri ise uzaktan kontrol ünitesidir. Bu kısımda sağa sola ve yukarı aşağıya belirli açılarda hareket etme yeteneğine sahip kameraları joistikli klavye yardımıyla hareket ettirip eğer kameranın özelliği mevcutsa görüntüyü yakınlaştırıp uzaklaştırarak isteğe bağlı güvenlik kontrolü yapılabilmektedir.

Günümüzde joystikli klavye tek başına kullanılmamakta genellikle kayıt cihazları ve monitörle birlikte tümleşik olarak kullanılmaktadır. Piyasada birçok değişik özellikte ve modelde uzaktan kontrol üniteleri mevcuttur. Aşağıda böyle bir sistemin blok diyagramı verilmiştir.

IP (Internet Protocol) Kamera

cctv12IP kamera; tipik kameralarda bulunduğu gibi içerisinde lens, görüntü algılayıcı  ve optik filtre bulunan ve IP (Internet Protocol) yardımıyla web server kullanarak networks üzerinden bağlantı kurularak gözetim amaçlı kullanılan kamera çeşididir.

IP kameralar bir bölgenin veya odanın görüntüsünün internet üzerinden yayınlanmasını sağlar. Hatta bu sistem o kadar yaygınlaşmıştır ki pencereden seyredilen görüntünün internet üzerinden yayınlanması amacıyla özel siteler bile kurulmuştur.

cctv13,jpgGörüntü kalitesi herhangi bir kameranın en önemli özelliklerinden biridir. Gözetim ve izleme uygulamaları için en önemli özelliklerden biri olan görüntü kalitesi, canlı görüntülerin önem kazandığı uygulamalarda daha da ön plana çıkar.

Networks kameralar için özel görüntü işleme işlemcileri geliştirmek ve çok detaylı algoritmalar oluşturmak suretiyle, görüntü kalitesi mevcut fiyatlarla daha önce düşünülemiyecek kadar yüksek seviyelere ulaşmıştır. Sayısal teknoloji ortak teknoloji olup analog çözümlerin yerini almaya başladıkça, görüntü sıkıştırma tekniği ve yüksek çözünürlük gibi alanlarda daha da yeni, gelişmiş çözümler yer alacak, fakat mükemmellik ve başarı, tartışmasız, ilk görüntü bilgisinin nasıl elde edilip işlenileceğine bağlı olacaktır.

cctv14IP kameralar tek başlarına kullanılmaz. Tümleşik bir sistem olarak kullanılır. IP kamera normal bir kameranın özelliklerini taşıdığından gerektiğinde sabit bir kamera şeklinde de kullanılabilir. Ancak fiyat farklılıkları çok fazla olduğundan bu tavsiye edilmez.

Basit bir IP kamera sisteminde; yeteri kadar network kamera, bilgisayar ve anahtar (switch) gerekmektedir. Eğer bu görüntü internet üzerinden yayınlanacak ise tabiki bir internet modem ve servis sağlayıcı bu sisteme eklenecektir. İhtiyaca göre bu sistemin özellikleri artacak ya da azalacaktır. Bunların yanında mutlaka kullanılacak sistemi kontrol eden ve sunucu ve alıcı bilgisayarlara ayrı ayrı kurulacak bir bilgisayar programına gereksinim vardır.